Nghiên Cứu

Bước đầu thành công trong việc xây dựng quy trình nuôi trồng cây Lan Gấm trên quy mô sản xuất

        Lan Gấm còn có nhiều tên khác như: cỏ nhung, mộc sơn thạch tùng, kim tuyến liên, lan kim tuyến, cỏ kim tuyến, kim cương... Tên khoa học của loài cây này là Anoechilus roxburglihayata, nằm trong họ lan (Orchidaceae). Đây là loài có phân bố trên độ cao từ 900m trở lên. Tại Lâm Đồng, cây Lan Gấm có thể được tìm thấy ở trong rừng cây lá rộng của Di Linh, Đà Lạt, Lạc Dương, Đơn Dương.

        Theo đông y thì đây là một loài cây dược liệu quý được dùng trong các bài thuốc để chữa lao phổi, khô phổi, ho, khạc ra máu, thần kinh suy nhược. Một số chuyên gia cho biết, Lan Gấm là một loại cây nổi tiếng và có giá trị cao được bán tại các tiệm thuốc bắc và dùng khá phổ biến trong nhân dân tại Đài Loan. Theo họ, cây Lan Gấm có tác dụng tăng cường sức khỏe, làm lưu thông khí huyết. Ngoài ra còn dùng để chữa thần kinh suy nhược, chữa ho khan, đau họng, cao huyết áp, suy thận, chữa di tinh, đau lưng, phong thấp, làm tiêu đờm, giải độc, giải nhiệt, chữa các bệnh viêm khí quản, viêm gan mãn tính. Một số các nghiên cứu về hoạt tính sinh học trong thời gian gần đây cho thấy cây Lan Gấm có tác dụng trong việc điều trị bệnh tiểu đường, ngăn chặn thoái hóa xương, tăng cường miễn dịch...

         Thời gian gần đây, do nhu cầu thị trường tăng cao, cây Lan Gấm bị khai thác một cách bừa bãi dẫn đến tình trang cạn kiệt nguồn tài nguyên trong tự nhiên. Chính vì vậy mà Lan Gấm đã bị đưa vào Sách Đỏ nằm trong nhóm cây có nguy cơ tuyệt chủng tại Việt Nam. Nhằm bảo tồn và phát triển nguồn tài nguyên quý này, nhiều đơn vị nghiên cứu trong cả nước đã tập trung vào việc nhân giống và nuôi trồng Lan Gấm. Tuy nhiên, phần lớn các đơn vị này mới thành công trong việc nhân giống in-vitro cây Lan Gấm. Trong giai đoạn sau ống nghiệm cây con có tỷ lệ sống sót rất thấp do vậy việc nuôi trồng Lan Gấm nhân tạo gặp rất nhiều khó khăn.

         Trong thời gian qua, TS. Trương Bình Nguyên và nhóm nghiên cứu thuộc Viện Nghiên cứu và Ứng dụng Nông nghiệp Công nghệ cao, trường Đại học Đà Lạt đã xây dựng thành công quy trình sản xuất cây Lan Gấm trên quy mô pilot. Tỷ lệ sống của cây con sau ống nghiệp đạt 100%. Trọng lượng cây non sau 60 ngày tăng lên xấp xỉ 3 lần so với giai đoạn mới cấy. Trong tháng thứ nhất, chủng cây gân lá trắng có tốc độ tăng trưởng tốt hơn đạt trung bình 0,9g/cây; chủng cây gân lá hồng đạt 0,8g/cây (cây ban đầu của cả 2 loại có trọng lượng trung bình 0,4g/cây).

           Tuy nhiên, ở tháng thứ hai, chủng gân lá hồng có tốc độ tăng trưởng vượt trội hơn, đạt trung bình 1,3g/cây; chủng gân trắng có tốc độ tăng trưởng chậm hơn chỉ đạt trung bình 1,14g/cây.

           Những thành công ban đầu trong nghiên cứu của chúng tôi đã mở ra tiềm năng cho việc nuôi trồng loài cây quý hiếm này trong điều kiện nhân tạo trên quy mô lớn, công nghệ cao.

Hình 1: Cây Lan Gấm (chủng gân lá trắng) phát triển trên mô hình Pilot sau 2 tháng kể từ khi đưa ra khỏi bình thí nghiệm

Hình 2: Cây Lan Gấm (chủng gân lá hồng) phát triển trên mô hình Pilot sau 2 tháng kể từ khi đưa ra khỏi bình thí nghiệm

Viện NC&UD  Nông nghiệp Công nghệ cao

Các tin khác